In Lao Xa, Hà Giang, there’s a lineage that spans six generations, meticulously crafting silver jewelry—a distinctive cultural trait of the H’Mong people.

The winding paths on the mountain slopes leading to Lao Xa, Sủng Là commune, Đồng Văn district, Hà Giang province, weave their way back to this secluded village. Lao Xa, a quaint settlement, nestled about 6 km from Sủng Là’s center, resides amidst towering cliffs. Around a hundred households call this place home. During the spring, Lao Xa is adorned with the hues of cherry blossoms and plum flowers. Among these, the golden adobe homes, the yin and yang-tiled roofs, the solemn stone fences, all veiled in a grayish smoke, stand out. Lao Xa serves as the cradle of the traditional silverworking craft of the H’Mong people.

At Lao Xa village, the sound of hammering rings out from various houses, indicating the presence of Mr. Mua Sè Sính’s residence—a family devoted to the art of silverwork. Whether sporadic or steady, these sounds have become a familiar echo at Mr. Sính’s home for hundreds of years, especially during the H’Mong wedding season (from the 10th lunar month until after Tet), when the demand for family adornments peaks.

The Mua Sè Sính family has upheld the silversmithing tradition for six consecutive generations. Mr. Sính’s household boasts nine artisans, comprising siblings and his offspring. The workshop, over a hundred years old, sees family members of various ages, from the elderly in their seventies to young men in their twenties, engrossed in their work, meticulously shaping their “offspring.” Currently, only a few households in Lao Xa continue this craft.

Mr. Sính reminisces about his teenage years, recalling how his father taught him the techniques of crafting silver jewelry at the age of 14. Up until now, for over 50 years, he has been intimately involved in the creation of silver rings and bracelets.

Throughout more than 50 cherry blossom seasons in this borderland hamlet, Mr. Sính’s hands have meticulously fashioned countless pieces, carving delicate patterns of flowers and leaves onto innumerable jewelry items. Even now, despite the wrinkles and frailty, those hands tirelessly craft unique and exquisite silver adornments.

Creating a piece of silver jewelry involves multiple stages, each demanding skill and dexterity. Material selection is crucial—pure silver, free from impurities, results in a flawless product. Previously, Mr. Sính used silver from flower-shaped coins, but now, this type is scarce, so the family predominantly utilizes common silver materials.

Initially, the silver pieces are melted and poured into molds to shape them. Subsequently, the silver bars are hammered to create a rough form, refining the lines and then moving on to the engraving process. All engraving work is done by hand with precision and delicacy. The patterns on Lao Xa’s silver products mainly reflect human life, such as bees, butterflies, flowers, and tiny charming bells. Finally, the finished products are polished before being handed over to customers.

In a corner of Mr. Sính’s porch lies an array of tools: blowtorches, casting molds, various types of rolling and forging tools, hammers, pliers, and intricate engraving chisels. Each person is assigned a task to ensure the fastest possible production. Nowadays, alongside traditional tools, artisans are aided by machines like rolling mills and stamping machines, saving time and effort while creating more beautiful and higher-quality products.

The time required to craft an item varies based on its size, complexity, and intricacy of the design. Consequently, the prices of these items also differ. Smaller pieces like rings or bracelets may take just a morning to complete, while more elaborate pieces like necklaces might take several days or even a month.

The array of silver products from Mr. Sính’s workshop is extensive, ranging from necklaces, bracelets, rings, earrings to anklets, and more. Over the past 50 years, it’s hard to quantify just how many pieces of jewelry he has created.

During the busiest periods, Mr. Sính’s home is always bustling with visitors. People from other districts like Yên Minh, Quản Bạ, Mèo Vạc come to buy silver jewelry. Some tourists visit to learn about this beautiful facet of H’Mong culture, taking home rings or bracelets as mementos—carrying with them a piece of the spirit of this place they’ve stepped into. As a result, the silversmithing trade also contributes to the income of the villagers; each silverworking household can earn up to 50 million VND per year.

Lao Xa’s silver bracelets shimmer in the markets of Đồng Văn and nearby regions. They adorn the wrists of H’Mong girls, dressed in radiant attire, on the village paths.

Silver bracelets have traditionally played a significant role in the lives of the H’Mong people. When a H’Mong daughter gets married, her parents present her with silver bracelets as dowry. These silver jewelry pieces not only serve as decoration but are also tied to significant events in the lives of the women in this community.

This is my work for Travellive Magazine. Read the Vietnamese article below.

Ghé nhà cụ Sính, mua bạc Lao Xa

Tại Lao Xa (Hà Giang), có một gia đình cha truyền con nối đã 6 thế hệ, tỉ mẩn tạo ra những món trang sức bạc – một nét văn hóa đặc trưng của người H’Mông.

Những con đường vắt trên sườn núi nơi cao nguyên đá dẫn về Lao Xa, xã Sủng Là, huyện Đồng Văn, tỉnh Hà Giang. Bản nhỏ Lao Xa hoang sơ, mộng mị cách trung tâm Sủng Là 6 km, lọt thỏm giữa những vách núi, hiện có khoảng 100 hộ dân sinh sống. Những ngày xuân, Lao Xa ngập sắc hồng, sắc trắng của hoa đào, hoa mận. Đan xen trong đó là những góc nhà trình tường vàng óng, mái ngói âm dương, hàng rào đá trầm mặc, ẩn trong làn khói xám um lên từ các mái nhà. Lao Xa chính là cái nôi nghề chạm bạc truyền thống của người H’Mong.

Tại thôn Lao Xa, hễ đi đến nhà nào phát ra tiếng gõ lách cách thì biết đó là nhà cụ Mua Sè Sính – một gia đình vẫn đang duy trì nghề làm bạc. Khi thì dồn dập, lúc thì chậm rãi, đều đặn, những âm thanh ấy đã trở nên quen thuộc tại nhà cụ Sính hàng trăm năm qua. Tiếng lách ca lách cách càng dày hơn vào mỗi mùa cưới hỏi của người H’Mong (từ tháng 10 âm lịch đến sau Tết), là lúc nhu cầu sắm sửa trang sức của bà con tăng cao.

Gia đình cụ Mua Sè Sính làm bạc cha truyền con nối đến nay đã 6 đời. Nhà cụ Sính có 9 nghệ nhân là anh em và các con cụ. Bên lò bạc hơn 100 tuổi, từ cụ ông hơn 70 dáng người bé nhỏ đến những cậu thanh niên đôi mươi đều chăm chú, mắt đầy tập trung, tay tỉ mẩn hăng say uốn nắn nên “đứa con” của mình. Hiện, cả thôn Lao Xa chỉ còn vài hộ gia đình duy trì nghề này.

Cụ Sính nhớ lại, từ khi còn là một thiếu niên 14 tuổi, cụ đã được cha mình chỉ dạy kỹ thuật tạo nên những chiếc trang sức bạc. Cho đến nay, cụ đã gắn bó với những chiếc vòng, chiếc nhẫn bạc hơn 50 năm.

Hơn 50 mùa hoa đào nở rộ nơi bản nhỏ miền biên viễn, đôi bàn tay cụ Sính đã uốn nắn không biết bao nhiêu món đồ, chạm khắc từng cánh hoa, chiếc lá… lên không biết bao nhiêu trang sức. Đến nay, đôi bàn tay ấy, dù đã nhăn nheo, gầy gò, vẫn không ngừng nghỉ làm nên những món trang sức dung dị.

Để làm nên một món đồ trang sức bạc, các nghệ nhân phải thực hiện nhiều công đoạn, mỗi công đoạn đều đòi hỏi sự khéo léo. Khâu chọn chất liệu rất quan trọng vì bạc có tinh khiết, không lẫn tạp chất thì sản phẩm làm ra mới đẹp, nhẵn. Trước đây, cụ Sính dùng các đồng bạc hoa xòe để làm nhưng nay loại bạc này rất hiếm, gia đình thường phải dùng nguyên liệu bạc thông thường.

Trước tiên, các mảnh bạc được nấu chảy rồi đổ khuôn tạo hình. Sau đó, thanh bạc được đập bằng búa tạo dáng thô, gò nét, rồi mang đi chạm khắc. Bạc được chạm hoàn toàn bằng tay tỉ mỉ, tinh tế. Các họa tiết trên những sản phẩm bạc của Lao Xa chủ yếu thể hiện đời sống của con người như ong, bướm, bông hoa, những chiếc chuông nhỏ xinh xắn… Cuối cùng, thành phẩm sẽ được đánh bóng để trả cho khách.

Tại góc hiên nhà cụ Sính là la liệt dụng cụ: bễ thổi, khuôn đúc, các loại dụng cụ cán, các loại búa, kìm và bộ đục chạm hoa văn. Mỗi người được phân công đảm trách một khâu để làm sản phẩm nhanh nhất có thể. Ngày nay, ngoài những dụng cụ thủ công thô, các nghệ nhân đã được hỗ trợ bởi máy móc như máy cán, dập… giúp tiết kiệm thời gian, công sức cũng như tạo sản phẩm đẹp và chất lượng hơn.

Thời gian để làm ra một món đồ sẽ tùy thuộc vào kích thước, độ khó và mức độ tinh xảo của hoa văn. Và vì thế, giá cả của những món đồ này cũng khác nhau. Những món trang sức bé như nhẫn, vòng tay thường làm mất một buổi sáng. Những trang sức công phu hơn như vòng cổ có thể lấy đi vài ngày hoặc cả tháng để hoàn thành.

Sản phẩm bạc nhà cụ Sính rất phong phú, từ dây chuyền, vòng cổ, vòng tay, nhẫn, hoa tai đến xà tích, vòng cổ, kiềng chân… Chẳng thể đếm được trong hơn 50 năm qua, cụ đã làm nên bao nhiêu món trang sức như thế.

Vào giai đoạn bận rộn nhất, nhà cụ Sính lúc nào cũng tấp nập người. Có người dân từ các huyện khác như Yên Minh, Quản Bạ, Mèo Vạc… tìm đến mua bạc làm trang sức. Có những du khách đến tìm hiểu về một nét đẹp của người H’Mong, rồi mang về những chiếc vòng, chiếc nhẫn làm kỷ niệm – như mang về một mảnh hồn của nơi mà họ đặt chân đến. Nhờ vậy, nghề làm bạc cũng giúp tăng thu nhập của bà con; mỗi hộ gia đình làm bạc có thể thu về đến 50 triệu đồng/năm.

Vòng bạc Lao Xa lấp lánh ở những phiên chợ tại Đồng Văn và các vùng lân cận. Vòng bạc Lao Xa leng keng nơi cổ tay của những cô gái H’Mong xúng xính áo váy rực rỡ trên những con đường trong bản.

Vòng bạc vốn là đồ trang sức truyền thống, đóng vai trò quan trọng trong đời sống đồng bào H’Mong. Người con gái H’Mong khi về nhà chồng được bố mẹ trao những chiếc vòng bạc làm của hồi môn. Những món trang sức bạc không chỉ trang trí, làm đẹp, mà còn gắn với sự kiện trọng đại trong cuộc đời của người phụ nữ nơi này.

Bài trên Tạp chí Travellive