Barefoot men leap into a burning fire without getting burned or singeing their clothes. This perplexing fire jumping ritual is a unique cultural aspect of the Pà Thẻn people.

Every year, from the 16th of the lunar October until the full moon of the first lunar month, the Pà Thẻn people in Hồng Quang commune, Lâm Bình district, Tuyên Quang province, organize a fire jumping festival to express gratitude to the heavens, earth, and deities for a bountiful harvest and to ward off malevolent spirits and illnesses, seeking prosperity and well-being for the new year. This tradition also serves as an occasion for the villagers to gather and revel in celebration.

No one knows when fire jumping originated, but from generation to generation, this distinctive ritual has endured and remains an integral part of the spiritual life of the Pà Thẻn people. This tradition showcases the unwavering faith of the Pà Thẻn in the supernatural world. In their beliefs, fire holds significance, symbolizing strength, courage, warmth, and prosperity. Fire jumping also showcases the skill and talent of the men in the village.

On the night of the festival, a large pile of firewood is stacked high in the center of the courtyard, blazing fiercely amid the pitch-black atmosphere. A mysterious and sacred ambiance envelops the surroundings. Sitting before the altar are the fire jumpers, consisting of a shaman and over 10 apprentices. The altar includes a pig’s head, alcohol, paper money, and incense. Before the official ritual commences, the shaman performs an invocation, inviting the spirits to the ceremony. The shaman lights incense and presents offerings. As the fire rages in the center of the courtyard, the shaman sits on a long bench, repeatedly striking an iron rod against a bamboo stick, reciting incantations in the Pà Thẻn language to summon the spirits.

The continuous rhythmic strikes endure for approximately 30 minutes. The Pà Thẻn believe that the journey to summon the spirits for fire jumping encounters many challenges, possibly even passing through ghostly realms. Therefore, the chosen shaman must be skilled and possess magical abilities. Presently, in Hồng Quang commune, Master Phù Văn Thành is considered the most proficient and capable shaman.

Amidst the resonating sounds of the strikes and incantations, the fire jumpers begin to feel fervent, suddenly becoming invigorated and restless. A mysterious force seemingly propels them from their seated positions, causing them to convulse, their eyes rolling. This signals that they have been possessed by the spirits, endowed with supernatural courage to qualify for fire jumping. Shortly after, one after another, they energetically leap into the blazing fire, continuously dancing and throwing burning embers as though playfully interacting with the fire. The flames surge in clusters like fireworks. All the fire jumpers go barefoot but remarkably remain unscathed and unharmed by the fire, with their hair and clothes unburnt. Until now, no one has explained the extraordinary force that enables them to accomplish this feat. They perform captivating dances until the fire dwindles.

Sìn Văn Toàn, an artisan participating in fire jumping for five years from Hồng Quang commune, Lâm Bình district, Tuyên Quang province, shares, “When I jump into the fire, I feel extreme joy. At that moment, as the spirits possess me, my body becomes cold, and I just jump without feeling any heat.”

According to ancient customs, fire jumping was exclusively reserved for men. Previously, the Pà Thẻn refrained women from attending. However, later on, they allowed the entire village to witness the ritual. Currently, in Hồng Quang commune, there are around 15 individuals capable of fire jumping, including young men aged 25-26 and some over 40. Surprisingly, even three babies have displayed the ability to participate.

The Pà Thẻn people are an ethnic minority with only 3,700 individuals in Vietnam. In Tuyên Quang, the Thẻn reside in Lâm Bình and Chiêm Hóa districts. Additionally, the Pà Thẻn are also found in Hà Giang province. Despite their small numbers, the culture of the Pà Thẻn persists, notably their fire jumping festival.

Những người đàn ông chân trần nhảy vào đống lửa đang cháy mà không bị bỏng, không cháy quần áo. Phong tục nhảy lửa khó lý giải này là một nét văn hóa độc đáo của người Pà Thẻn. 

Hàng năm, cứ mỗi dịp chuyển giao giữa năm cũ và năm mới, từ 16 tháng 10 âm lịch đến rằm tháng giêng, người Pà Thẻn ở xã Hồng Quang, huyện Lâm Bình, tỉnh Tuyên Quang lại tổ chức lễ hội nhảy lửa để tạ ơn trời đất, thần linh đã ban cho họ một năm mùa màng tốt tươi, thóc gạo đầy nhà. Đồng thời, tục lệ này cũng được thực hiện để xua đuổi tà ma, ốm đau bệnh tật, cầu mong một năm mới bội thu, no ấm. Đây cũng là dịp người dân trong làng tụ họp vui chơi. 

Không ai biết nhảy lửa xuất hiện từ bao giờ; nhưng từ đời này sang đời khác, nghi lễ độc đáo vẫn được duy trì đến ngày nay, là một phần không thể thiếu được trong đời sống tâm linh của người Pà Thẻn. Phong tục cho thấy niềm tin tuyệt đối của người Pà Thẻn vào thế giới siêu nhiên. Trong tín ngưỡng của người Pà Thẻn, lửa đóng vai trò quan trọng, tượng trưng cho sức mạnh, lòng dũng cảm, lửa mang lại sự ấm no, thịnh vượng. Nhảy lửa cũng là nghi thức thể hiện tài năng của người đàn ông trong làng. 

Vào đêm diễn ra lễ hội, đống củi lớn chất cao quá đầu, nằm giữa sân. Lửa cháy phừng phực xé ngang bầu không khí tối đen như mực. Không khí kỳ bí và thiêng liêng bao trùm. Ngồi trước mâm lễ là đoàn nhảy lửa gồm một thầy mo và hơn 10 học trò. Mâm lễ gồm có đầu lợn, rượu, tiền giấy, hương.Trước khi nghi thức chính thức diễn ra, thầy mo thực hiện lễ cúng mời thần linh hiện về. Thầy thắp hương dâng lễ vật. Trong lúc lửa hừng hực giữa sân, thầy mo ngồi trên chiếc ghế dài, tay cầm thanh sắt gõ liên tục vào thanh tre, miệng đọc bài chú bằng tiếng Pà Thẻn để mời gọi thần linh. 

Tiếng gõ liên tục dồn dập trong khoảng 30 phút. Người Pà Thẻn cho rằng, con đường đi tìm thần linh về nhảy lửa sẽ gặp nhiều thử thách, có khi phải đi qua hang quỷ. Vì thế, người được chọn làm thầy mo phải cao tay, có nhiều phép thuật. Hiện ở xã Hồng Quang, thầy Phù Văn Thành là thầy cúng thành thạo và có khả năng nhất. 

Trong lúc âm thanh gõ và bài chú vẫn vang lên một cách thần bí, những nghệ nhân nhảy lửa bắt đầu rạo rực, bỗng dưng rung người bần bật. Có một sức mạnh khó lý giải nhấc bổng họ nhảy khỏi vị trí ngồi, đầu lắc lư, mắt lảo. Đó là dấu hiệu cho thấy họ đã được thần linh nhập vào, được trao cho lòng dũng cảm siêu nhiên để đủ điều kiện nhảy lửa. Chỉ vài phút sau, hết người này đến người kia, liên tục lao vào đống lửa đang cháy, chân nhảy liên tục, tay hất tung than còn đang đỏ hỏn như thể chơi đùa cùng với lửa. Lửa tóe lên từng chùm như pháo. Tất cả người nhảy lửa đều đi chân trần nhưng không hề bị bỏng hay cảm thấy đau đớn. Tóc, áo quần không hề bị cháy. Đến nay, chưa ai lý giải được sức mạnh nào đã giúp họ làm được điều phi thường đó. Họ thực hiện những vũ điệu đầy mê hoặc cho đến khi đống than tàn dần. 

Anh Sìn Văn Toàn (xã Hồng Quang, huyện Lâm Bình, tỉnh Tuyên Quang), nghệ nhân tham gia nhảy lửa đã 5 năm, cho biết: “Lúc nhảy vào đống lửa, tôi cảm thấy vô cùng sung sướng. Lúc ấy, khi thần linh nhập vào, cả người lạnh buốt, cứ thế mà nhảy, không hề cảm thấy nóng”. 

Theo phong tục xưa, nhảy lửa chỉ dành cho nam giới. Trước kia, người Pà Thẻn còn kiêng phụ nữ đến xem. Nhưng sau này, họ đã cho phép toàn làng chứng kiến nghi thức. Hiện, cả xã Hồng Quang có khoảng 15 người có khả năng nhảy lửa. Trong số đó, có người trong độ tuổi thanh niên trai tráng 25-26, cũng có người trên 40. Thậm chí, đã có 3 em bé đã có thể nhảy được. 

Người Pà Thẻn là dân tộc thiểu số chỉ còn 3.700 người ở Việt Nam. Tại Tuyên Quang, người Thẻn sinh sống ở huyện Lâm Bình và huyện Chiêm Hóa. Ngoài ra, người Pà Thẻn cũng phân bố ở Hà Giang. Tuy số lượng ít nhưng văn hóa của người Pà Thẻn vẫn được duy trì. Đặc biệt là lễ hội nhảy lửa. 

Bài trên Tạp chí Travellive